Ελάχιστα Επεμβατική Χειρουργική: Το όραμα που έγινε καθημερινή πρακτική!

Η τελευταία δεκαετία χαρακτηρίζεται από μια πραγματική έκρηξη στη Χειρουργική. Η τεράστια εξέλιξη της τεχνολογίας υποχρεώνει τους ιατρούς, τους νοσηλευτές αλλά και τους ασθενείς να γίνουν κοινωνοί αυτών των εξελίξεων που πραγματοποιούνται σε παγκόσμια κλίμακα. Η Λαπαροενδοσκοπική Χειρουργική και οι Ελάχιστα Επεμβατικές Προσπελάσεις αποτελούν πλέον σύγχρονες κατακτήσεις, που βελτιώνουν συνεχώς τη διάγνωση των χειρουργικών παθήσεων και τη θεραπευτική παρέμβαση προς όφελος του ασθενούς. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό και συνάμα ασύλληπτο για την νοοτροπία που επικρατούσε μέχρι σήμερα. Η καινούργιες τεχνικές δεν έχουν αλλάξει μόνο τη χειρουργική αντιμετώπιση μιας πλειάδας νοσημάτων της κοιλιάς, αλλά και τη συνολική θεώρηση που υπάρχει σήμερα στη Χειρουργική. Βάση κάθε σύγχρονης προσπάθειας είναι η ελαχιστοποίηση του τραύματος στο σώμα με ταυτόχρονη μείωση του χειρουργικού stress, ώστε η νοσηλεία να μειώνεται δραματικά, η ανάρρωση να είναι ταχύτατη, η επάνοδος στη φυσιολογική δραστηριότητα να είναι άμεση, αλλά και το αισθητικό αποτέλεσμα εξαιρετικό.

Για να επιτευχθούν τα προηγούμενα χρησιμοποιούνται ειδικές τεχνικές σε συνδυασμό με τεχνολογίες video και οπτικών ινών υψηλής ευκρίνειας, πολύ λεπτά εργαλεία 2 έως 10 χιλιοστών αλλά και νέα σύνθετα ρομποτικά πολυεργαλεία. Για να επιτευχθεί η προσπέλαση των οργάνων στόχων χρησιμοποιούνται είτε φυσικές οπές του σώματος, όπως το στόμα, ο πρωκτός ή και ο κόλπος στις γυναίκες, είτε ειδικοί οδηγοί (trocars) για την εισαγωγή των εργαλείων δια του τοιχώματος της κοιλιάς από μια ή περισσότερες μικρές τομές (όχι μεγαλύτερες από λίγα χιλιοστά). Αυτά όλα έρχονται σε τεράστια πρακτική αλλά και φιλοσοφική αντίθεση με την κλασσική χειρουργική όπως την ξέραμε μέχρι σήμερα, κομίζοντας πολλά πλεονεκτήματα για τον χειρουργό. Το χειρουργικό πεδίο έχει πια μια οπτική μεγέθυνση έως και 10 φορές, με αποτέλεσμα η επέμβαση να γίνεται με κανόνες μικροχειρουργικής, με μεγάλη ακρίβεια, απόλυτο σεβασμό στους ιστούς, πολύ μικρή κάκωση αυτών, ελάχιστη απώλεια αίματος, σχεδόν ανυπαρξία μετεγχειρητικών συμφύσεων και δυνατότητα άμεσης μετεγχειρητικής κινητοποίησης του αρρώστου, καθώς ο πόνος είναι συχνά τελείως απών.

Ο μεγάλος εκπρόσωπος της Ελάχιστα Επεμβατικής Χειρουργικής (Minimally Invasive Surgery) σίγουρα είναι η Λαπαροσκοπική Χειρουργική και η εξέλιξή της με τη Ρομποτικά υποβηθούμενη Χειρουργική. Όπως προδίδει και η ετυμολογία της λέξης (Λαπαρο=κοιλιά), αυτή αφορά κάθε παρέμβαση σε ενδοκοιλιακό όργανο. Σήμερα πια, δεν υπάρχει επέμβαση της ανοικτής χειρουργικής που να μη γίνεται με τη νέα μέθοδο. Μάλιστα, σε δύσκολα προσπελάσιμες περιοχές της κοιλιάς, η λαπαροσκοπική χειρουργική έχει δώσει εντυπωσιακά αποτελέσματα. Έτσι αντιμετωπίζεται σήμερα η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, παθήσεις του οισοφάγου και του στομάχου, παθήσεις του λεπτού και παχέως εντέρου αλλά και του ήπατος, του σπληνός και των επινεφριδίων. Ιδιαίτερα καλά αποτελέσματα έχουν καταγράψει διεθνείς έρευνες στον τομέα του καρκίνου του πεπτικού, πιθανά λόγω της μικρότερης επίδρασης της τεχνικής στην άμυνα του οργανισμού.

Σημαντική εξέλιξη των τελευταίων ετών είναι η προσπέλαση σε παθήσεις της κοιλίας από μια μόνο τομή (Single Incision Surgery), όπου από τον ομφαλό μπορούμε να πραγματοποιήσουμε σειρά επεμβάσεων που μέχρι τώρα απαιτούσαν μεγάλες τομές ή πολλά trocars.
Η αντιμετώπιση πολλών παθήσεων του τελικού τμήματος του παχέως εντέρου – δηλαδή του ορθού – έχει γίνει σήμερα εφικτή με την εφαρμογή της μεθόδου ΤΕΜ (Transanal Endoscopic Microsurgery). Με αυτή μπορούμε δια του πρωκτού να αφαιρέσουμε μεγάλους πολύποδες ή ακόμα και μικρούς καρκίνους χωρίς να απαιτείται πλέον διακοιλιακή χειρουργική επέμβαση. Έτσι, ο ασθενής αποφεύγει μια μεγάλη ταλαιπωρία και ελαχιστοποιούνται οι δυνητικές επιπλοκές που μπορεί να παρουσιαστούν, χωρίς να γίνεται κανένας συμβιβασμός στην αποτελεσματικότητα της αντιμετώπισης.

Επίσης, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η λογική της ελάχιστης χειρουργικής παρέμβασης έχει επηρεάσει τη χειρουργική του θυρεοειδούς (με ενδοσκοπικές προσπελάσεις και χρήση ειδικών εργαλείων), τη χειρουργική του μαστού (με την εφαρμογή του λεμφαδένα φρουρού που αντικαθιστά το ριζικό λεμφαδενικό καθαρισμό της μασχάλης σε πολλές περιπτώσεις), τη χειρουργική των αιμορροϊδων (με την εφαρμογή της μεθόδου Longo που μειώνει το κλασσικό τραύμα και οδηγεί σε σχεδόν ανώδυνη αντιμετώπιση της πάθησης) αλλά και την καθημερινή αντιμετώπιση των κηλών του κοιλιακού τοιχώματος. Μεγάλες τραυματικές τομές για την αντιμετώπιση βουβωνοκηλών αλλά και μετεγχειρητικών κηλών αποφεύγονται σήμερα, και αντικαθίστανται με μια έως τρείς τομές των 5 ή 10 χιλιοστών.
Τέλος, πρέπει να τονιστεί η μεγάλη συμβολή της Ελάχιστα Επεμβατικής Χειρουργικής στην αντιμετώπιση της νοσογόνου παχυσαρκίας, αλλά και των παχυσάρκων ασθενών γενικότερα. Οι μεγάλες τραυματικές τομές αποτελούσαν σημαντικό επιβαρυντικό στοιχείο για τη μετεγχειρητική ανάρρωση των ασθενών αυτών, με αύξηση των επιπλοκών και της νοσηρότητας.